Küresel Tedarik Zincirlerinde Yeni Yönelim: GM ve Friendly-Shoring Dönemi

ABD yönetiminin politikasına destek niteliğinde önemli bir adım atan GM, tedarikçilerine hammadde ve parça için Çin dışında alternatifler bulmaları gerektiğini bildiriyor. Amaç, tedarik zincirlerini tamamen Çin dışına çıkarmak. Otomobil üreticisi, bazı tedarikçiler için Çin ile olan tedarik ilişkilerinin 2027 yılına kadar sonlandırılmasına yönelik bir son tarih de belirlemiş durumda. Bu bilgi, Reuters haberine dayanıyor.

Avrupalı otomobil üreticileri Çin’den tedarik başlatarak kendi tedarikçileri üzerinde baskı kurarken, GM’in tam tersi yönde hareket ettiği net bir şekilde görülüyor. Örneğin birçok Türk tedarikçi, Avrupalı araç üreticilerinden “şu fiyata düş, yoksa Çin’den alırım” baskısıyla karşı karşıya kalıyor. Bu durum, tedarik zincirlerindeki jeopolitik yönelimin nasıl değiştiğine dair güçlü bir işaret niteliği taşıyor.

Globalization 2.0 çağında şirketlerin kendi bölgelerine ve “dost ülkelerden tedarik” (friendly-shoring) modeline yönelmesi bekleniyor. Bu esnada “Made in Europe” hareketinin de giderek güç kazandığını hatırlatmak gerekiyor. Peki, bu yeni dönemde friendly-shoring ülkeleri kimler?

Avrupa açısından bakıldığında, Fas yükselen yıldız olarak öne çıkıyor ve birçok yatırım halihazırda devam ediyor. Türkiye ise güçlü iç pazar büyümesi ve köklü tedarikçi tabanı sayesinde friendly-shoring konumunu yeniden kazanma potansiyeline sahip olsa da aşırı değerli Türk Lirası, enflasyon ve siyasi çalkantılar önemli engeller oluşturuyor.

ABD için ise yegâne dost tedarik alternatifi Meksika. Ancak bu statünün korunabilmesi için gümrük vergisi savaşının sona ermesi gerekiyor. ABD, çeşitli nedenlerle hızlı bir yeniden sanayileşme kabiliyetine sahip değil. Bu nedenle, Çin’den çıkmak istiyorsa Meksika’ya ihtiyaç duyuyor. Vietnam ve Tayland diğer alternatifler olarak öne çıksa da ABD’nin hemen yakınında olmamaları önemli bir dezavantaj oluşturuyor.